Câu 1: Học sinh tự chế pháo nổ để chơi và bán cho bạn bè, khung xử lý thế nào?
Căn cứ: theo khoản 1, 2 Điều 5 của Nghị định 137/2020/NĐ-CPcủa Chính phủ về quản lý, sử dụng pháo đã có quy định nghiêm cấm các hành vi như sau:
“Điều 5. Các hành vi bị nghiêm cấm
1. Nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng hoặc chiếm đoạt pháo nổ; trừ trường hợp tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng được Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ nghiên cứu, sản xuất, nhập khẩu, xuất khẩu, cung cấp, vận chuyển, sử dụng pháo hoa nổ theo quy định tại Nghị định này.
2. Nghiên cứu, chế tạo, sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép pháo hoa, thuốc pháo.”
Như vậy, hành vi tự chế pháo nổ để sử dụng và bán cho người khác là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, xâm phạm đến trật tự, an toàn xã hội. Tuy nhiên, tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm thì hành vi tự ý chế tạo pháo nổ trái phép có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, xử phạt bổ sung hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
1/ Về xử phạt hành chính:căn cứ theo điểm d, đ khoản 4, khoản 7, khoản 8 Điều 13 của Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định như sau:
Điều 13. Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng pháo
4. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
d) Trao đổi, cho, tặng, gửi, mượn, cho mượn, thuê, cho thuê, cầm cố pháo hoa nổ hoặc thuốc pháo để sản xuất pháo trái phép;
đ) Sử dụng trái phép hoặc chiếm đoạt pháo nổ, pháo hoa nổ, thuốc pháo;
7. Hình thức xử phạt bổ sung:
a) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm b khoản 1; khoản 2; các điểm a và d khoản 3; khoản 4; khoản 5 Điều này;
8. Biện pháp khắc phục hậu quả:
b) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 3; các điểm a, c và d khoản 4; khoản 5 Điều này;
2/ Về trách nhiệm hình sự:trường hợp hành vi chế tạo, mua bán pháo nổ có tính chất nghiêm trọng (số lượng lớn, có tổ chức, gây hậu quả nguy hiểm…), người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về “Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vật liệu nổ” theoĐiều 305 hoặc “Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm” theoĐiều 190 của Bộ Luật hình sự 2015 được sửa đổi, bổ sung 2025.
Do đó, các đối tượng vi phạm là các em học sinh dưới 14 tuổi, chưa đủ độ tuổi bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 5 Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 và Điều 12 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung 2025.Vì vậy, không thể áp dụng các chế tài hành chính và hình sự nêu trên mà áp dụng những biện pháp giáo dục và quản lý phù hợp với độ tuổi và mức độ nhận thức của các em.
Câu 2: Phụ huynh có liên đới chịu trách nhiệm không?
Phụ huynh chỉ bịliên đới trách nhiệm khi có hành vi vi phạm pháp luật độc lập, nhưbiết rõ việc con chế tạo, mua bán pháo nổ nhưng vẫn xúi giục, giúp sức, tiếp tay, che giấu hoặc tạo điều kiện cho hành vi vi phạm. Trong trường hợp này, phụ huynh có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự với tư cách là đồng phạm được quy định tại Điều 17 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2025.
Tuy nhiên, trong trường hợp học sinh chưa đủ 18 tuổi gây thiệt hại về người hoặc tài sản do hành vi chế tạo, sử dụng pháo nổ trái phép, thì cha mẹ hoặc người giám hộ phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định tạiĐiều 586 Bộ luật Dân sự 2015. Việc bồi thường này phát sinh từ trách nhiệm quản lý, giáo dục con chưa thành niên, không phụ thuộc vào việc phụ huynh có lỗi cố ý hay không.
Ngoài ra, đối với các vi phạm chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, phụ huynh còn có nghĩa vụ phối hợp với nhà trường và chính quyền địa phương trong việc giáo dục, quản lý học sinh, theo các biện pháp xử lý hành chính đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật.
CẢM ƠN LS TRẦN MINH HÙNG.
BÁO SGGP: Cận tết, cẩn trọng tai nạn pháo nổ | BÁO SÀI GÒN GIẢI PHÓNG
